مدیریت مصرف ، راهکار اساسی اصلاح الگوی مصرف(قسمت دوم)
(قسمت دوم)
از آنجا که اقتصاد ما ، یک اقتصاد دو لتی می باشد ، هزینه های یارانه ای دولت برای کالاهای مصرفی و انرژی ، بسیار بالاست (حدود 90 هزار میلیارد تومان در سال ) و این امر لطمات شدیدی را به اقتصاد ما وارد می سازد زیرا در آمدهای نفتی و صادراتی را که باید صرف امور زیر بنایی و عمرانی گردد ، به خود اختصاص می دهد و حذف آن نیز علاوه بر افزایش فاصله های طبقاتی ، فشار شدیدی را بر اقشار محروم جامعه وارد می سازد ؛ لذا باید با" مدیریت صحیح و مدبرانه مصرف " ، در سطوح فردی ، سازمانی و ملّی از هزینه های مازاد و بی رویه کاست و آنها را صرف امور تولید وبستر سازی برای توسعه کشوردر زمینه های مختلف نمود تا بتدریج فاصله میان تولید و مصرف (صادرات و واردات) به میزان معقولی برسد. بدین منظور، در راستای مدیریت صحیح مدبّرانه مصرف در هر یک از سطوح فوق ، راهکارهایی ارایه می گردد:
الف) سطح فردی :
------------------
- تغییر باورهای افراد از " مصرف متعارف و مورد نیاز " و "چگونگی درست مصرف کردن ".
- آشنایی با روش های صرفه جویی در مصرف (بویژه در مورد مصرف انرژی ) .
- پرهیز از تجمل گرایی و رفاه زدگی.
- پرهیز از چشم و هم چشمی در خرید اموال و اقلام مصرفی و تزیینی ( اسباب و اثاثیه منزل ) .
- آشنایی با توصیه ها و دستورات دین اسلام در مورد قناعت ، صرفه جویی و اسراف .
- آشنایی با آسیبها و زیانهای ناشی از مصرف بی رویه بر اقتصاد کشور و منابع ملی .
- تعهد وخویشتن داری ( تقوا ) شخصی ومقابله با وسوسه های نفسانی و هوس پروری (بویژه در تجمل گرایی ) .
- خرید مایحتاج منزل به میزان لازم و متعارف و در حد استفاده معقو ل و متعادل.
- استفاره مشترک خانوادگی از وسایلی که جنبه شخصی ندارند و می توان مشترک استفاده کرد مثل :خودرو، کامپیوتر و وسایل صوتی و تصویری .
- درک این حقیقت که مصرف بی رویه و نابجای ثروتهای خدادادی ، باعث تبا هی نعمتهای الهی و خیانت به آیندگان است .
ب) سطح سازمانی :
--------------------
- پرهیز از برگزاری سمینارها ، همایش ها و جلسات کوچک و بزرگ غیر ضروری و نا کارآمد .
- پرهیز از ریخت و پاش های بی رویه و تشریفاتی و پذیراییهای اشرافی حتی در همایش ها و جلسات ضروری .
- پرهیز از سفرهای داخلی و خارجی غیر ضروری با هزینه های دولتی و سازمانی .
- پرهیز از بکار بردن وسایل قیمتی و تزیینی و اثاثیه و مبلمان اشرافی در اتاق کار مدیران یا کارکنان .
- تکریم ارباب رجوع و رسیدگی به مشکل او در کوتاه ترین زمان ممکن ( صرفه جویی در وقت ، انرژی و امکانات ).
- ایجاد سیستم های اتوماسیون اداری در سازمانها و ادارات به منظورجلوگیری از مصرف بی رویه تجهیزات و ملزومات اداری .
- استفاده از نیروی انسانی ما هر و کار آمد ( بویژه در امور تخصصی و مدیریتها ) به منظور پرهیز از آزمون وخطا و دوباره کاری و صرفه جویی در وقت و هزینه (بهره وری بیشتر ) .
- برنامه ریزی دقیق و بودجه بندی منصفانه و پرهیز از پروژه ها و برنامه های پر هزینه و کم بازده .
- دقت و وسواس در تصمیم گیری های کلان سازمانی که مستلزم صرف هزینه های سنگین می باشد.
حذف تشریفات مازاد اداری و هزینه های جاری غیر ضروری مثل : خرید انواع و اقسام روز نامه ها و مجلّات برای هر یک از دفاتر بصورت روزانه ، جلسات و نشستهای غیر ضروری با پذیراییهای سنگین ، اختصاص خودرو و راننده برای هر یک از مدیران بطور جداگانه و . . . .
- عدم حضور کارکنانی که نیاز به ماندن آنها نیست (در ساعات غیر اداری ) به جهت گرفتن اضافه کار و . . . که این امر علاوه بر اتلاف وقت آنان ، مستلزم صرف هزینه های زاید از جمله آب ، برق ، گاز ،تلفن و. . . می باشد .
- ادغام واحدها یا بخشهای موازی در چارت تشکیلاتی سازمانها و ادارات دولتی که علاوه بر چابک سازی و کارآمدی بیشتر آنها ، از دوباره کاری و صرف هزینه های فراوان نیروی انسانی و تجهیزات مازاد جلو گیری می کند .
ج ) سطح ملّی :
----------------
- جلو گیری از هدر رفتن آب ، برق ، گاز و سایر سرمایه های ملی به علت فرسودگی شبکه انتقال و توزیع و یا عدم ذخیره سازی مناسب آنها .
- ساماندهی توزیع یارانه ها به کالاهای اساسی و انرژی مصرفی بر اساس استاندارد میزان مصرف سرانه و پرداخت هزینه مازاد مصرف توسط خود افراد .
- فرهنگ سازی جهت مصرف متعادل و منطقی و ایجاد الگوی صحیح مصرف در جامعه از طریق آموزش و پرورش ، رسانه ها و . . . بویژه از طریق سینما و تلویزیون در فیلم ها و سریال ها .
- وضع قوانین ومقررّات لازم جهت اجرای الگوی صحیح مصرف در جامعه و پرهیز از مصرف بی رویه .
- برخورد قانونی با متخلّفان و تضییع کنندگان منابع و منافع ملی .
- ساماندهی تبلیغات تجاری و بازرگانی رسانه ها که خود مروّج فرهنگ تجمل گرایی و مصرف زدگی اند .
- تسریع در پروژه های زیر بنایی که می توانند به ذخیره سازی انرژی و منابع طبیعی کمک کنند مثل سد سازی ، راه اندازی پالایشگا هها و مجتمع های پتروشیمی ، شبکه های انتقال و توزیع آب ، گاز و برق ، نیروگاههای هسته ای و . . . .
- تولید و توزیع کالاهایی که می توانند در مصرف جامعه صرفه جویی ایجادکنند مثل لامپ های کم مصرف
- اجرای آیین نامه ها و مقررات مهندسی که به بهینه سازی ساختمانها در مصرف انرژی کمک می کند .
- نظارت دقیق بر تولید کالاهای اساسی مثل نان، گوشت ، برنج ، روغن ، شکر ، سیفی جات ، میوه جات و . . . با کمترین ضایعات و استفاده از روشهای مکانیزه در تولید این محصولات به منظور افزایش تولید با حداقل هزینه ممکن و کیفییّت مطلوب .
- استفاده بیشتر و بهتر از مواد قابل بازیافت در تولید محصولات جدید و کاهش آلودگیهای محیطی .
- اعمال ممنوعیّتهای قانونی و بودجه ای برای سفرهای غیر ضروری و همایشها و اجلاسهای ناکارآمد دستگاههای دولتی .
- نظارت بر میزان انرژی مصرفی توسط اصناف ، بازار و مشاغل آزادو اعمال برخوردهای قانونی با مسرفین ( بویژه در مورد آب وبرق ).
- دقت در خاموشی چراغهای معابر عمومی ، بزرگراههاو خیابانها پس ازروشنایی هوا و چراغانیهای پیوسته کوچه ها و محلّه ها در جشن ها و مناسبت ها .
لازم به ذکر است موارد مذکور تنها بخشی از اقدامات و راهکارهای اجرایی جهت " مدیریت مدبّرانه مصرف " درسطوح مختلف فردی ، سازمانی و ملی می باشد و موارد بسیار دیگری نیز می توان بدان افزود
امید است که با اجرای را هکارهای لازم درسطوح مختلف بتوانیم به این شعار ، جامه عمل بپوشانیم و با " حرکت به سوی اصلاح الگوی مصرف " ، گامهای مؤثری در جهت پیشرفت و توسعه جامعه اسلامیمان بر مبنای عدالت و ایمان برداریم .
انشاء ا…